Η δράση της 31ης Μοίρας Καταδρομών το 1974
Ο Διδάκτωρ Ιστορίας, Άγγελος Χρυσοστόμου στο Ζηνώνειο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο
Κατάμεστη ήταν η αίθουσα της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών στην Λάρνακα κατά την παρουσίαση της διάλεξης του Διδάκτωρ Ιστορίας του Πανεπιστημίου Κύπρου, Άγγελου Χρυσοστόμου, ο οποίος παρουσίασε την δράση της 31ης Μοίρας Καταδρομών (31 ΜΚ) το 1974. Η εκδήλωση που εντάσσεται στο πλαίσιο του θεσμού του Ζηνώνειου Ελεύθερου Πανεπιστημίου, προσέλκυσε σημαντικό αριθμό παρευρισκόμενών, ένεκα της θεματικής της, αλλά και των γεγονότων Ιουλίου και Αυγούστου του 1974. Η διάλεξη ανέδειξε άγνωστες ιστορικές πτυχές μέσα από μαρτυρίες καταδρομέων και επίσημες γραπτές πηγές.
Ο κ. Χρυσοστόμου προέβη σε σύντομη αναφορά στο ιστορικό της Μοίρας, με κύρια εστίαση στη δράση της κατά την κρίσιμη περίοδο του 1974. Η 31 ΜΚ, με έδρα την Αθαλάσσα στο στρατόπεδο Ηλία Παπακυριακού, ξεκίνησε από τη βάση της για να συμμετάσχει στα γεγονότα της 15ης Ιουλίου 1974. Μετά την ολοκλήρωση του πραξικοπήματος και τη μεταστάθμευσή της στον χώρο στρατωνισμού του Εφεδρικού Σώματος παρά το Γ.Ε.Ε.Φ., κινήθηκε προς τον Πενταδάκτυλο, όπου ενεπλάκη σε μάχες πρωταρχικής σημασίας. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη συμμετοχή της 31 ΜΚ, μαζί με τις 33 ΜΚ και 32 ΜΚ, στην εφαρμογή του σχεδίου «Λαβίδα», δηλαδή στον έλεγχο της διάβασης της Αγύρτας. Παράλληλα, παρουσιάστηκαν σημαντικές επιχειρησιακές στιγμές που συνδέθηκαν με τα υψώματα Κοτζά-Καγιά, 126, την Αετοφωλιά, τον Καραβά και το Πιλέρι, όπου η Μοίρα κατέγραψε σελίδες ηρωισμού και αυτοθυσίας.
Στις 23 Ιουλίου 1974, η Μοίρα έλαβε διαταγή επιστροφής και ανασύνταξης στη βάση της, πλην του 11ου Λόχου Κρούσεως, ο οποίος παρέμεινε στην περιοχή του Καραβά, συνεχίζοντας την εμπλοκή με τις τουρκικές δυνάμεις. Στις 31 Ιουλίου 1974 διατάχθηκε να κινηθεί προς τα Πάναγρα, όπου έλαβε αμυντική διάταξη και συμμετείχε σε καθοριστικές συγκρούσεις, με πλέον σημαντική τη μάχη στο ύψωμα 1023 στις 2 Αυγούστου 1974.
Αργότερα και συγκεκριμένα στις 10 Αυγούστου 1974, η 31 ΜΚ επέστρεψε στην έδρα της, παραμένοντας εκεί μέχρι τη β΄ φάση της εισβολής στις 14 Αυγούστου 1974. Ιδιαίτερη μνεία έγινε στα γεγονότα της 17ης Αυγούστου 1974, όταν άνδρες του 13ου Λόχου Κρούσεως, καθώς και άνδρες του 12ου Λόχου Κρούσεως και του ΛΥΤ, μαζί με άνδρες της 23 ΕΜΑ και τρεις άνδρες του 361 ΤΠ, οχυρώθηκαν εντός του χωριού Πυρόι και από τις 10:30 έως τις 17:00 αντιμετώπισαν με γενναιότητα πολυάριθμες τουρκικές δυνάμεις που επιτίθεντο από το όρος Αθηένου.
Η διάλεξη ολοκληρώθηκε με αναφορά σε λιγότερο γνωστές πτυχές της δράσης της 31 ΜΚ, όπως αυτές καταγράφονται τόσο στις προφορικές διηγήσεις των καταδρομέων όσο και σε τεκμήρια που φυλάσσονται στη Διεύθυνση Ιστορίας της Εθνικής Φρουράς, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και στην τεκμηρίωση της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας. Μετά το πέρας της διάλεξης, ακολούθησε ζωηρή συζήτηση με το κοινό την οποία συντόνισε ο Αντιστράτηγος Άνθιμος Ιωάννου.
